روایاتی که در بشارت به ظهور و ویژگی های امام مهدی علیه السلام از پیامبر اکر صلی الله علیه و آله و دیگر معصومان علیهم السلام نقل شده، آن قدر زیاد است که به جرئت می توان گفت، به جز امیرالمومنین علیه السلم درباره ی هیچ معصومی این تعداد حدیث بیان نشده است. کثرت این بشارات و قطعیت آن ها به اندازه ای بوده است که برخی از اصحاب ائمه ی قبل علیهم السلام ده ها سال قبل از میلاد حضرت مهدی علیه السلام درباره ی غیبت و ظهور آن حضرت، کتاب هایی تألیف کرده اند.² به همین جهت در نوع کتاب های روایی شیعه و بسیاری از کتاب های حدیثی سنیان روایات مربوط به مهدویت نقل شده است.

از قدیمی ترین کتب معتبر سنی کتاب مسند تألیف احمد بن حنبل (241 ق) است که حاوی نزدیک به صد حدیث درباره مهدی علیه السلام می باشد.³ کتاب های دیگر سنن ابو داود (275 ق) و ابن ماجه (293 ق) و ترمذی (297 ق) هستند که در هر یک فصلی به مهدویت اختصاص یافته است. علاوه بر این ها دانشمندان سنی تاکنون بیش از صد و پنجاه کتاب مستقل درباره ی امام مهدی علیه السلام تألیف کرده اند و آثاری که بخشی از آن به حضرتش اختصاص یافته چند برابر این مقدار است.

در آثار شیعه حجم روایات مهدویت از آن جهت که بشارات مربوط به آن حضرت علاوه بر رسول خدا از ائمه هدی علیهم السلام نیز فراوان نقل شده است – بسیار بیشتر می باشد. در کتاب منتخب الاثر⁴ حدود هزار و سیصد روایت درباره ی آن حضرت موجود است. تعداد آثار مستقلی که دانشمندان شیعه درباره ی آن حضرت تألیف کرده اند و تاکنون شناخته شده است حدود چهار هزار کتاب می باشد.⁵

کثرت این احادیث در کتب شیعه و سنی از عواملی است که موجب شده است تا هر دو گروه با وجود تفاوتی که در بحث امامت با یکدیگر دارند. در اصل اعتقاد به ظهور حضرت مهدی علیه السلام هیچ اختلافی نداشته باشند و این موضوع از مشترکات فکری آنان به شمار آید؛ تا آن جا که سنیان از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل کرده اند:

مَن کَذَّبَ بِالمَهدی فَقد کَفَر. ⁶

هرکس (قیام) حضرت مهدی علیه السلام را انکار کند کافر است.

و نیز از طرق گوناگون از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله روایت کرده اند:

لَوْ لَمْ يَبْقَ مِنَ الدُّنْيَا إِلَّا يَوْمٌ وَاحِدٌ لَطَوَّلَ اللَّهُ ذَلِكَ الْيَوْمَ حَتَّى یبعث فَيَه رجلاً منی یواطی اسمُهُ اسمی یملا الارضَ قِسْطاً و عدلاً كَمَا مُلِئَتْ ظُلْما وَ جَوْراً ⁷

اگر از عمر دنیا جز یک روز نمانده باشد خداوند آن روز را آن قدر طولانی می گرداند تا مردی از فرزندان مرا که نامش مانند من است برانگیزاند؛ او زمین را از عدل و داد آکنده می سازد همان گونه که از ستم و بیداد پر شده باشد.

اعتقاد راسخ مسلمان ها اعم از شیعه و سنی به ظهور مهدی علیه السلام آن چنان فراگیر و گسترده است که منشا سو استفاده های فراوانی در طول تاریخ بوده است. به این صورت که افراد متعددی از مسلمانان به دروغ برای خود و یا رهبرانشان ادعای مهدویت کرده منشا گمراهی عده ای از مسلمان های عصر و منطقه ی خود شده اند. از آن نمونه:

- مهدی سودانی (1305ق) از مدعیان دروغین سنی در شمال آفریقا
- محمد بن عبدالله قحطانی (1400 ق) از مدعیان دروغین وهابیت در حجاز
- میرزا علی محمد شیرازی (1266 ق) از مدعیان دروغین شیعه در ایران

قابل ذکر است.
امید آن که خداوند متعال با ظهور آن حضرت جهان را از ایمان و عدالت مالامال گرداند.

1. بحار الانوار ج 51 ص81